Hatalı hep tercüman mıdır?

 

Gençlerbirliği-Bursaspor maçı öncesi. Lig TV, röportaj için futbolculara mikrofon uzatıyor. Bursaspor, röportaj vermesi için Japon futbolcu Hajime Hosogai’yi, yanında takım tercümanıyla yolluyor. Sorular soruluyor, İngilizce, Japonca, Türkçe çeviriler havada uçusuyor. Konuşma bitince herkes teşekkür edip uzaklaşıyor. Geriye “Tercüman Krizi”, “Tercüman Skandalı”, “Tercümanın Büyük Ayıbı” gibi manşetler kalıyor, Şansal Büyüka, televizyon programında konuyla ilgili “Böyle terbiyesizlik olmaz” diyor.

Peki bu röportaj haberleştirilirken bütün fatura neden tercümana kesiliyor? Neden krizleri yaratan, medyayı yerinden oynatan, yanlışları yapan ve sonunda manşetlere hep olumsuz şekillerde yansıyan Tercüman oluyor? Neden şimdiye kadar hiçbir konferans veya toplantı sonrasında, ya da bir röportajın ardından tercümana “Ne kadar da iyi çevirdiniz, sizi tebrik ederim” diyenini görmüyoruz? Veya gazetelerde “Başarılı tercüman, toplantıya mükemmel çevirisiyle imzasını attı” gibi bir manşet hatırlayanınız var mı?

Tercümanı günah keçimiz ve tüm sorunların kaynağı ilan etmeden önce futbolcuyu, o tercümanla birlikte röportaj vermeleri için yollayan takım yönetiminin bu bilinçli kararını nasıl görmezden gelebiliriz? Ya da tercümanın azıcık Japonca, Japon futbolcunun da konuşulanları anlayabilecek kadar İngilizce biliyor olabileceği ihtimalini nasıl gözardı edebiliriz? Belki de kamera önüne çıkmadan önce futbolcu ve tercüman aralarında anlaşmışlardır, nereden bilebiliriz?

Haberciliğin artık bu tek taraflı, ezberlenmiş, durumu çarpıtan manşet alışkanlığından, “tercüman” ve “çevirmen” sıfatlarını skandal, kriz, beceriksizlik gibi olumsuz anlamlı sözcüklerle gazetelere ve televizyona taşımasından vazgeçmesi gerekiyor. Bizim de çeviri olgusunu daha detaylı tanıyıp, benzeri haberlere sorgular bir tutumla yaklaşmamız.

Sevgili Alev K. Bulut’un Tercüme Hatası!? başlıklı kitabı, çeviri konulu gazete haberlerinden yola çıkarak tam olarak bu konuyu, “çevirinin hava gibi etrafımızı sardığı bu küresel dünyada her anlaşmazlığın sorumluluğunu tercümana ya da çevirmene yıkma alışkanlığımızı” ele alıyor. Bu alışkanlığı değiştirmek ve çevirinin ve çevirmenin rolünü ve konumunu anlatmak, yeni bir bakış açısı kazandırmak adına verdiği çabalardan ötürü kendisine bir kez daha teşekkürlerimizi sunarız.

 

 

 

Views All Time
Views All Time
401
Views Today
Views Today
1

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.